Skrótowy opis
Aby ułatwić mieszkańcom aktywny udział w procesach zarządzania publicznego poprzez możliwość współdecydowania powstała Gliwicka Platforma Partycypacyjna DecydujMY razem! (GPP). GPP to innowacyjne narzędzie, które umożliwia mieszkańcom komunikowanie potrzeb, podejmowanie inicjatyw i wyrażanie swoich opinii w sprawach dzielnic oraz całego miasta. To narzędzie, które pozwala
przeprowadzić prawie cały proces partycypacji w formie elektronicznej. Dzięki niej mieszkańcy mogą brać udział w procesach konsultacyjnych i dialogu online, za pośrednictwem strony internetowej www.decydujmyrazem.gliwice.pl, która umożliwia dwukierunkową relację. Dzięki niej mieszkańcy lub organizacje pozarządowe przekazują wnioski i informacje zwrotne, a miasto bierze je pod uwagę w dalszych pracach. Narzędzie umożliwia wykorzystywanie danych na podkładach mapowych w ankietach, oznaczanie lokalizacji we wnioskach i formularzach konsultacyjnych. Jednym z głównych założeń GPP jest możliwość wyrażenia opinii w temacie wydatkowania środków z budżetu miasta – czyli w budżecie obywatelskim. GPP prowadzi także krok po kroku mieszkańca, który chce złożyć wniosek o realizację inicjatywy lokalnej. Platforma ułatwia mieszkańcom kontakt z radnymi dzielnicowymi. Dużą zaletą narzędzia jest jego elastyczność i łatwość tworzenia dowolnych baz czy formularzy. Po agresji Rosji na Ukrainę umożliwiło to bardzo szybkie uruchomienie Bazy Wsparcia, łączącej na terenie miasta oferujących pomoc z tymi, którzy jej potrzebowali.
Podjęte działania
- VIII-IX 2021 r. - Określenie celu i odbiorców projektowanego narzędzia. Analiza zebranych materiałów (opinie mieszkańców zebrane podczas spotkań w dzielnicach; rekomendacje ekspertów z zagranicy, pozyskanych w ramach uczestnictwa miasta Gliwice w projekcie Komisji Europejskiej 100 Intelligent Cities Challenge; ewaluacja budżetu obywatelskiego;
analiza rozwiązań stosowanych w Polsce i na świecie) - IX-XII 2021 r. - Diagnozowanie działań i możliwości technicznych platformy, uwarunkowań prawnych i administracyjnych, kwestii dostępności i zgodności z WCAG 2.1. Wyłonienie wykonawcy. Prace projektowe.
- XII 2021 – III 2022 r. – Testowanie narzędzia, szkolenia pracowników, weryfikacja procedur, prezentacja prototypu podczas Forum Lokalnych Liderów Społecznych. Uruchomienie platformy.
- III-V 2022 r. – Dalsze konsultacje z użytkownikami, radami dzielnic, uruchomienie Bazy Wsparcia i kolejnych komponentów. Promowanie idei społecznej partycypacji w przystępnej i zrozumiałej formie.
Opis adekwatności rozwiązania do potrzeb
Potrzeba uporządkowania procedur partycypacyjnych oraz zgromadzenia prowadzonych przez różne wydziały i jednostki procesów konsultacyjnych w jednym miejscu, a także opisanie możliwości zaangażowania się mieszkańców przystępnym językiem, była sygnalizowana przez mieszkańców między innymi podczas spotkań grup roboczych pracujących nad strategią rozwoju miasta do roku 2040. Rozpoczęcie prac nad narzędziem było także rekomendacją ekspertów wspierających miasto w ramach projektu 100 Intelligent Cities Challenge. Powstanie Gliwickiej Platformy Partycypacyjnej przyczyniło się do wzrostu liczby zaangażowanych mieszkańców, a także znacząco ułatwiło mieszkańcom wypowiadanie się o sprawach publicznych. Wysokie wskaźniki udziału mieszkańców w procesie głosowania na zadania w
budżecie obywatelskim poprzez platformę oraz wypowiedzi w ankietach i konsultacjach pokazały, jak znaczący wpływ ma dla nich możliwość szybkiego i prostego przekazania informacji i wyrażania opinii na tematy ich dotyczące.
Skuteczność rozwiązania
Dzięki platformie mieszkańcy angażują się w działanie miasta. Odbywa się to m.in. poprzez wyrażanie opinii w trwających konsultacjach społecznych i udział w ankietach. Ostatni okres działania platformy pokazał, że potrzeba dialogu i współpracy pomiędzy mieszkańcami a przedstawicielami instytucji miejskich jest coraz większa. Również przedstawiciele instytucji miejskich coraz częściej sygnalizują gotowość do włączania mieszkańców we współdecydowanie o przyszłości miasta, a także rozwój metod partycypacji. Platforma daje możliwość sprawnego realizowania bieżących spraw, które dotykają bezpośrednio mieszkańców np. poprzez koordynowanie oferty pomocy potrzebującym
obywatelom Ukrainy. W wyniku tegorocznego naboru do Gliwickiego Budżetu Obywatelskiego zostały złożone 243 wnioski, z czego 191 elektronicznie, za pośrednictwem wspomnianej platformy. Podczas głosowania aż 17 514 mieszkańców Gliwic oddało głos za pomocą platformy partycypacyjnej.
Innowacyjność rozwiązania
Innowacyjność rozwiązania rozpoczyna się już na etapie prac koncepcyjnych – były one prowadzone z udziałem ekspertów z innych krajów, podczas warsztatów międzywydziałowych czy też spotkań konsultacyjnych z mieszkańcami. Innowacyjne jest także połączenie z mapami (wykorzystanie Miejskiego Systemu Informacji Przestrzennej), wprowadzenie spójnego systemu komunikacji z mieszkańcami odnośnie
procedur o wymiarze partycypacyjnym.
Możliwości powielania rozwiązania
Zainteresowanie adaptacją platformy wzrasta wraz w trwającymi konsultacjami społecznymi oraz wraz z naborem wniosków do procedury budżetu obywatelskiego i procesu głosowania. Serwis został pozytywnie przyjęty przez mieszkańców z racji przystępnej i prosty formy. W związku z tym zwiększa się zainteresowanie kolejnych jednostek miejskich tym narzędziem, a także jego adaptacją dla własnych procedur. Adaptacja wypracowanych procedur przez inne jst jest możliwa. Adaptacja samego narzędzia również, ale wymaga rozmów z wykonawcą.
Trwałość rozwiązania
Platforma wymaga ciągłego rozwijania i promocji. Jest ona prowadzona m.in. poprzez https://gliwice.eu/gliwicki-budzet-obywatelski oraz stronę na Facebooku: https://www.facebook.com/BudzetObywatelskiGliwice. Dalsza rozbudowa funkcji platformy zależy od potrzeb mieszkańców, jednostek miejskich, organizacji pozarządowych. Obsługę platformy i koordynowanie jej działania powierzono miejskiej jednostce – Centrum 3.0 – Gliwickiemu Ośrodkowi Działań Społecznych.
Podsumowanie i rekomendacje
W Polsce obserwuje się coraz większe zaangażowanie obywateli w sprawy lokalne. Wychodząc temu naprzeciw warto zainwestować w budowę portalu partycypacyjnego. Warto także budować go we współpracy z mieszkańcami. Wdrożenie platformy znacznie obniżyło tzw. próg wejścia dla potencjalnych uczestników procesów partycypacyjnych.